ترمیم جای بخیه جراحی پروتز سینه به طور طبیعی در بدن صورت خواهد گرفت؛ این روند کاملا طبیعی است و در اغلب موارد با گذشت زمان کمرنگ میشود و به حدی میرسد که چندان قابل مشاهده نیست. با این حال به دلیل آنکه عوامل متعددی روی این امر موثر هستند، ممکن است بعضی از افراد با تشکیل اسکار و یا باقی ماندن آثار بخیه بعد از جراحی پروتز سینه مواجه شوند. عواملی مانند تکنیک جراحی، نوع پوست، مراقبتهای بعد از عمل و روشهای کمکی درمانی میتوانند در سرعت و کیفیت بهبود زخم تأثیر بگذارند. در این مقاله همه نکات ضروری درباره از بین بردن جای بخیه عمل پروتز سینه، روش های پیشگیری، مدت زمان بهبود و تکنیک های درمانی را بررسی میکنیم تا تصویر روشن و دقیقی از روند ترمیم پوست بعد از پروتز سینه داشته باشید.
آیا جای بخیه بعد از جراحی پروتز سینه باقی میماند؟
جای بخیه بعد از جراحی پروتز سینه یک فرایند کاملاً طبیعی از ترمیم پوست است و در مراحل اولیه به صورت خط صورتی یا قرمز مشخص میشود. در بیشتر افراد، این خطوط با گذشت زمان به تدریج کمرنگ میشوند و ممکن است بعد از ۶ تا ۱۸ ماه، تنها به شکل یک خط بسیار محو یا نقطهای دیده شوند. با این حال، این موضوع به عوامل زیادی مانند رنگ پوست، ژنتیک، نوع بخیه، تکنیک جراحی و مراقبت صحیح بستگی دارد.
افرادی که پوست تیرهتری دارند، ممکن است دچار اسکارهای برجسته مانند کلویید یا اسکار هیپرتروفیک شوند، در حالی که افراد با پوست روشن معمولاً اسکار کمرنگتری دارند. بنابراین باقی ماندن یا نماندن جای بخیه یک موضوع فردی است، اما با رعایت اصول مراقبت و استفاده از روشهای علمی، میتوان شدت و ماندگاری آن را به میزان زیادی کاهش داد. جراحی پروتز سینه در حقیقت اقدامی است که برای زیباتر شدن انجام می شود، بنابراین نباید موجب بروز مواردی شود که خود عامل برهم زننده زیبایی هستند.
خط بخیه در جراحی سینه و شیردهی
عوامل تأثیرگذار بر باقی ماندن جای بخیه عمل پروتز سینه
در این بخش، مهمترین عواملی که تعیین میکنند جای بخیه چقدر باقی میماند را به صورت جداگانه توضیح میدهیم.
نوع تکنیک جراحی و محل برش
محل ایجاد برش جراحی میتواند میزان دیده شدن جای بخیه را تعیین کند. برش زیر سینه (inframammary fold) معمولاً کم نمایان ترین اسکار را ایجاد میکند. در مقابل، برش دور هاله سینه ممکن است برای برخی افراد اسکار مشخصتری ایجاد کند. دقت جراح در بخیه زدن پوست نیز نقش مهمی دارد.
نوع بخیه و کیفیت ابزار جراحی
بخیههای جذبی یا غیرجذبی و مدل دوخت (زیرجلدی، پوستی و …) بر شکل اسکار تأثیر میگذارند. بخیههای ظریف زیرجلدی معمولاً کمترین رد را برجای میگذارند.
جنس و نوع پوست فرد
افرادی با سابقه اسکارهای پررنگ یا برجسته، بیشتر در معرض باقی ماندن جای بخیه هستند. همچنین پوستهای چرب یا پوستهای تیرهتر، بیشتر مستعد اسکارهای برجسته هستند.
میزان کشش پوست در محل بخیه
اگر پوست در ناحیه بخیه تحت کشش باشد، احتمال ضخیم شدن یا پهن شدن جای زخم افزایش مییابد. این یکی از دلایل برای انتخای سایز مناسب پروتز سینه است.
عفونت یا التهاب زخم در دوران نقاهت
هرگونه التهاب، عفونت یا تاخیر در ترمیم، احتمال برجای ماندن اسکار را بیشتر میکند.
مراقبتهای پس از عمل و سبک زندگی
قرار گرفتن جای بخیه زیر نور آفتاب، عدم استفاده از پمادها یا چسبهای سیلیکونی و مصرف نکردن آب کافی میتواند روند بهبود را مختل کند.
سن بیمار
پوست جوانتر معمولا سریعتر و بهتر ترمیم میشود، اما در بعضی افراد جوان، پوست مستعد ایجاد اسکار برجسته است.
جای بخیه تا چه مدت بعد از جراحی پروتز سینه از بین خواهد رفت؟
روند طبیعی ترمیم جای بخیه پس از جراحی پروتز سینه شامل سه مرحله است:
۱. مرحله التهاب (۱ تا ۳ هفته): جای زخم قرمز و برجسته است.
۲. مرحله تکثیر سلولی (۱ تا ۳ ماه): رنگ قرمز به صورتی تبدیل میشود و بافتهای جدید ساخته میشوند.
۳. مرحله بلوغ (۳ تا ۱۸ ماه): اسکار کمکم صافتر و کمرنگتر میشود.
در اغلب افراد، جای بخیه بین ۶ تا ۱۲ ماه به شکل قابل توجهی کمرنگ میشود. در برخی افراد ممکن است تا ۱۸ ماه نیز زمان ببرد. سرعت این روند کاملاً فردی است.
آیا میتوان از باقی ماندن جای بخیه پروتز سینه جلوگیری کرد؟
اگرچه حذف کامل جای بخیه تقریباً غیرممکن است، اما میتوان با مراقبتهای مناسب و استفاده از روشهای علمی، تا حد بسیار زیادی شدت و وضوح اسکار را کاهش داد. مراقبتهای صحیح بلافاصله پس از عمل، مهمترین نقش را در جلوگیری از اسکارهای برجسته دارند.
روشهای مؤثر برای پیشگیری از باقی ماندن جای بخیههای پروتز سینه
در این بخش، قدمبهقدم روی اقداماتی تمرکز میکنیم که واقعاً میتوانند به ترمیم جای بخیه جراحی پروتز سینه کمک کنند و شانس شما را برای از بین بردن جای بخیه عمل سینه در حد امکان بالا ببرند.
استفاده از چسب سیلیکونی
چسب یا ژل سیلیکونی از معتبرترین روشهای علمی برای پیشگیری از اسکار برجسته است. سیلیکون با ایجاد رطوبت کنترلشده روی پوست، باعث کاهش تحریک، قرمزی و ضخامت اسکار میشود. استفاده منظم حداقل برای ۲ تا ۳ ماه توصیه میشود.
از بین بردن جای بخیه
فیلم بالا مربوط به توضیحات دکتر فرهاد حافظی درباره انواع اسکار و روش های مناسب برای از بین بردن هریک از آن ها است.
ماساژ ملایم زخم پس از بهبودی اولیه
پس از اجازه پزشک (معمولاً بعد از ۳ تا ۴ هفته)، ماساژ آرام و روزانه ناحیه زخم میتواند باعث نرم شدن و کاهش برجستگی اسکار شود.
استفاده از کرمهای ترمیمکننده
کرمهایی مانند حاوی سنتلا آسیاتیکا، هیالورونیک اسید یا مواد آنتیاکسیدانی میتوانند روند ترمیم بافت را تقویت کنند.
جلوگیری از قرار گرفتن در برابر آفتاب
نور آفتاب میتواند باعث پررنگ شدن جای بخیه شود. استفاده از ضدآفتاب +۵۰ و پوشاندن محل زخم در ۶ ماه اول ضروری است.
پرهیز از فعالیتهای شدید
فعالیتهایی که باعث کشش شدید پوست در محل زخم میشوند، احتمال ایجاد اسکار برجسته را افزایش میدهند.
عدم دستکاری زخم یا بخیه
کندن پوستهها یا خاراندن زخم میتواند باعث ایجاد اسکار واضح شود.
مصرف کافی پروتئین و آب
این قسمت از نگاه علمی بسیار مهم است و متأسفانه اغلب نادیده گرفته میشود. ترمیم زخم یک فرایند شدیداً وابسته به تغذیه و هیدراتاسیون است.
کلاژن، که ستون اصلی ترمیم پوست است، یک پروتئین است. اگر رژیم غذایی کم پروتئین باشد (مثلاً فقط نان و برنج و چای)، بدن برای ساخت کلاژن کافی دچار مشکل میشود. این مسئله میتواند منجر به: ترمیم کندتر زخم، اسکارهای بیکیفیت، نازک و ترک خورده یا برعکس، اسکارهای نامنظم شود.
درخصوص توضیح اهمیت مصرف آب و مایعات کافی نیز لازم است بدانید که خون، حامل اصلی اکسیژن و مواد مغذی برای محل زخم است. کم آبی بدن باعث میشود حجم خون مؤثر و گردش خون محیطی کاهش پیدا کند. پوست کم آب خشکتر، شکنندهتر و مستعد ترک و ترمیم ضعیف است.
نوشیدن کافی آب باعث بهبود گردش خون و تغذیه بافت ها، دفع بهتر سموم و مواد زائد متابولیکی و کمک به کاهش ورم و التهاب خواهد شد.
ترکیب یک رژیم پر از پروتئین کافی، میوه و سبزیجات (ویتامین C و آنتیاکسیدانها) و نوشیدن آب به مقدار مناسب، نقش مستقیم و قابللمسی در کیفیت نهایی ترمیم جای بخیه بعد از جراحی پروتز سینه دارد.
انتخاب جراح باتجربه و ماهر
این مورد فقط یک توصیه کلی نیست؛ از نظر علمی، جراحی تمیز و اصولی، بزرگترین سرمایهگذاری شما برای کمتر شدن جای بخیه است.
نقش جراح باتجربه در کاهش جای بخیه در چندین مورد دارای اهمیت است:
- انتخاب محل برش مناسب: جراح آگاه، محل برش را در جایی انتخاب میکند که هم از نظر زیبایی مخفیتر باشد (مثلاً چین زیر سینه) و هم با خطوط طبیعی پوست (به نام خطوط لانگر) هماهنگی بیشتری داشته باشد. این باعث میشود وقتی پوست ترمیم میشود، اسکار کمتر به چشم بیاید.
- تکنیک دوخت چندلایه و ظریف: در جراحیهای زیبایی، معمولاً بخیهها در چند لایه انجام میشود: لایههای عمقی برای تحمل کشش، و لایه سطحی ظریف برای زیبایی. اگر تنش اصلی روی بخیههای عمقی باشد، پوست سطحی کمتر کشیده میشود و اسکار نهایی باریکتر و ظریفتر خواهد بود.
- استفاده از بخیهها و ابزار مناسب: وقتی نخهای باکیفیت و متناسب با نوع پوست و ناحیه عمل به کار گرفته میشوند در کنار برش تمیز و دقیق، کاهش آسیب حرارتی یا مکانیکی به بافت، به معنای ترمیم بهتر و اسکار ظریفتر خواهد بود.
- کنترل خونریزی و جلوگیری از هماتوم (جمع شدن خون زیر پوست): خون مردگی و هماتوم زیر پوست میتواند باعث التهاب، عفونت و در نهایت اسکار بدشکل شود. جراح باتجربه با کنترل کامل خونریزی، احتمال این عارضه را کاهش میدهد.
- رعایت کامل اصول استریل و کاهش ریسک عفونت: هر عفونت در ناحیه بخیه مساوی است با افزایش احتمال اسکار ضخیم، تیره و نامنظم. استریل دقیق و تکنیک مناسب، احتمال این مشکل را به حداقل میرساند.
- آموزش دقیق مراقبتهای بعد از عمل: جراح خوب، شما را بعد از عمل رها نمیکند؛ دقیق توضیح میدهد چه نکات و چه دستورالعمل های مراقبتی را در چه زمانبندی هایی باید رعایت نمایید.
به زبان ساده: انتخاب جراح مناسب، یعنی نصف راه برای کم شدن جای بخیه را از همان روز اول رفتهاید.
دکتر فرهاد حافظی، بهترین جراح پروتز سینه در تهران هستند که می توانید با مراجعه حضوری به کلینیک، عکس های مربوط به قبل و بعد از عمل پروتز سینه و سایر اقدامات مربوط به زیبایی سینه، انجام شده توسط ایشان را مشاهده نمایید. دکتر حافظی فوق تخصص جراحی زیبایی و پلاستیک، دارای تجربه جراحی های متعدد و همچنین آموزش جراحان حاذق در حوزه زیبایی و پلاستیک هستند. برای رزرو نوبت از طریق شماره های درج شده در زیر تماس بگیرید.
اگر جای بخیه جراحی پروتز سینه باقی بماند چه باید کرد؟
اگر بعد از گذشت چند ماه هنوز جای بخیه واضح و برجسته باشد، روشهای درمانی مختلفی وجود دارد که میتوانند اسکار را تا حد چشمگیری محو کنند. این درمانها باید توسط متخصص پوست یا جراح پلاستیک انتخاب شوند و بسته به نوع اسکار (تیره، برجسته، فرورفته، پهن یا قرمز) متفاوت هستند.
در صورتی که نیاز به بررسی پزشک و مشاوره ترمیم جای بخیه جراحی سینه دارید، فرم زیر را تکمیل کنید تا با شما تماس بگیریم.
روشهای درمان و از بین بردن جای بخیه پروتز سینه
چنانچه بنابه هردلیلی با مشکل باقی ماندن جای بخیه جراحی پروتز سینه مواجه هستید و این موضوع باعث عدم رضایت شما از عمل شده است، میتواندی تحت نظر پزشک فوق تخصص پلاستیک و زیبایی و با توجه به ارزیابی نوع و رنگ پوس و وضعیت باقی مانده از اسکار ها از روش های زیر کمک بگیرید:
درمان با لیزر (Fractional CO2 یا Dye Laser)
لیزر یکی از مؤثرترین روشها برای کاهش قرمزی، کاهش برجستگی و بهبود بافت اسکار است. لیزرهای رنگی پالسی (PDL) برای اسکارهای قرمز و لیزر CO₂ فراکشنال برای صاف کردن بافت اسکار استفاده میشوند.
تزریق کورتیکواستروئید
برای اسکارهای برجسته یا کلویید، تزریق داروهای کورتیکواستروئیدی باعث کاهش التهاب و کوچک شدن اسکار میشود. چند جلسه درمان ممکن است لازم باشد.
میکرونیدلینگ
میکرونیدلینگ با ایجاد تحریک کنترلشده در پوست باعث ساخت کلاژن جدید میشود و برای اسکارهای فرو رفته یا ناصاف بسیار مفید است.
مزوتراپی و مزوژلها
محلولهای مزوتراپی میتوانند رنگ اسکار را کمرنگ کنند و مزوژلهایی مثل هیالورونیک اسید برای بهبود کیفیت پوست استفاده میشوند.
ژلها و کرمهای تخصصی اسکار
ژلهای سیلیکونی، کرمهای حاوی پیازچه، ویتامین E، ترتینوئین یا آزلائیک اسید ممکن است به مرور زمان اسکار های خفیف را کمرنگ کنند.
لیزر درمانی IPL
برای اسکارهای قرمز و تازه، IPL میتواند رگهای خونی سطحی را کاهش دهد و رنگ اسکار را یکنواخت کند.
سابسیژن برای اسکارهای فرورفته
اگر جای بخیه حالت چالهمانند پیدا کرده باشد، سابسیژن میتواند چسبندگی زیر اسکار را آزاد کند و سطح پوست را یکنواختتر سازد.
درم ابریژن
این روش لایهبرداری عمیق برای اسکارهای ضخیمتر استفاده میشود اما باید توسط متخصص بسیار باتجربه انجام شود.
جدول انواع اسکار و روش مناسب برای درمان هرکدام
| نوع اسکار | ویژگیها و علائم ظاهری | علت ایجاد | بهترین درمانها | نتیجه مورد انتظار |
|---|---|---|---|---|
| اسکار هیپرتروفیک (Hypertrophic Scar) | برجسته، قرمز، ضخیم؛ معمولاً محدود به محل برش | کشش زیاد پوست، التهاب، ژنتیک، ترمیم سریع و نامنظم | چسب سیلیکونی، تزریق کورتیکواستروئید، لیزر PDL، میکرونیدلینگ، لیزر CO₂ فراکشنال | کاهش ارتفاع اسکار، محو شدن قرمزی، صافتر شدن سطح |
| کلویید (Keloid) | اسکار بسیار برجسته، خارجشونده از محدوده بخیه؛ گاهی همراه خارش و درد | ژنتیک قوی، پوست تیره، واکنش بیشازحد ترمیمی | تزریق کورتیکواستروئید، لیزر رنگی، ورقههای سیلیکونی طولانیمدت، گاهی جراحی + رادیوتراپی کمدوز | کاهش حجم و برجستگی؛ کنترل رشد اسکار |
| اسکار آتروفیک یا فرورفته (Atrophic Scar) | فرو رفتگی یا چالهچاله شدن جای بخیه؛ بافت نازک و بیرمق | چسبندگی بافت زیرین، ترمیم ضعیف کلاژن | میکرونیدلینگ، سابسیژن، تزریق فیلرهای هیالورونیک اسید، لیزر CO₂ | یکنواخت شدن سطح پوست، پر شدن فرورفتگی |
| اسکار پهن (Widened Scar) | اسکار باریک اولیه که به مرور پهن شده است؛ معمولاً سفید یا صورتی | کشش زیاد پوست، تکنیک دوخت ضعیف، فعالیت زودهنگام | لیزر CO₂، جراحی ترمیمی اسکار، چسب سیلیکونی بعد از ترمیم مجدد، تزریق کلاژنساز | باریکتر شدن خط اسکار و زیبایی بیشتر |
| اسکار هایپرپیگمانته (Hyperpigmented Scar) | اسکار تیرهتر از پوست اطراف، قهوهای یا خاکستری | آفتاب، التهاب، نوع پوست تیره، استفاده نکردن از ضدآفتاب | کرمهای روشنکننده (آزلائیک، ویتامین C)، ضدآفتاب، لیزر ملانینتارگت، IPL | روشنتر شدن اسکار و هماهنگی با رنگ پوست |
| اسکار هیپوپیگمانته (Hypopigmented Scar) | اسکار روشنتر از اطراف؛ گاهی بهصورت سفید یا بیرنگ | از دست رفتن ملانوسیتها به دلیل جراحی، سوختگی یا کشش | لیزرهای تحریک ملانین، میکرونیدلینگ، پیوند نقطهای پوست در موارد شدید | نزدیک شدن رنگ اسکار به پوست اطراف |
| اسکار طبیعی (Mature Normal Scar) | خط باریک، صاف و کمرنگ؛ بدون برجستگی | ترمیم سالم و طبیعی پوست | چسب سیلیکونی، نگهداری ملایم، ضدآفتاب | محو شدن تقریبی در ۶–۱۲ ماه آینده |
نکات تکمیلی و علمی برای ترمیم بهتر جای بخیه پروتز سینه
ترمیم جای بخیه یک مسیر تدریجی است و نیاز به صبر و مراقبت مداوم دارد. پوست انسان یک فیلتر هوشمند است؛ اگر به آن فرصت و مواد مورد نیاز را بدهیم، با گذشت زمان بهتر میشود. مهمترین نکته، شروع بهموقع درمان و پیگیری منظم است.
همچنین مصرف مکملهایی مانند ویتامین C، روی (زینک)، کلاژن هیدرولیزه و آمینواسیدها میتواند روند ترمیم را سریعتر کند. سبک زندگی سالم شامل تغذیه کافی، خواب منظم و پرهیز از سیگار تأثیر قابل توجهی بر کیفیت بهبود زخم دارد.
سوالات متداول
از بین رفتن رد بخیه بعد از پروتز، بستگی به عوامل مختلفی دارد که مهمترین آنها جنس پوست فرد و البته تکنیک های جراحی است. به طور تقریبی میتوان گفت حدود دو ماه بعد از جراحی زخم ها بسته شده و رنگ بنفش در محل بخیه ها دیده میشود تا حدود 12 الی 18 ماه که پروسه ترمیم تکمیل گردد.